Konjonktiva Altı Kanama (Gözde Kanama)

Konjonktiva, göz küresinin ön yüzeyini kaplayan ince, saydam ve içerisinde çok sayıda küçük kan damarı bulunduran bir dokudur. Bu ince damarlardan birinin herhangi bir nedenle yırtılması durumunda, kan konjonktiva ile altındaki doku arasında birikir ve gözün beyaz kısmında keskin sınırlı, parlak kırmızı bir leke oluşturur. Bu tabloya konjonktiva altı kanama veya subkonjonktival hemoraji adı verilir.

Kanamanın görünümü genellikle oldukça belirgin ve dikkat çekicidir; bu nedenle fark eden kişi çoğu zaman ciddi bir göz hastalığı geçirdiğini düşünerek endişelenir. Oysa konjonktiva altı kanama, gözün derin yapılarını (kornea, mercek, retina) etkilemeyen, yüzeysel bir kanamadır ve tipik olarak ağrı, görme bozukluğu veya akıntı gibi bulgulara eşlik etmez.

Kanama alanının büyüklüğü, küçük bir nokta şeklinden gözün beyaz kısmının büyük bir bölümünü kaplayan geniş bir alana kadar değişebilir; ancak kanamanın büyüklüğü ile ciddiyeti arasında doğrudan bir ilişki yoktur.

Konjonktiva altı kanamaların büyük çoğunluğu, herhangi bir tedavi gerektirmeden kendiliğinden iyileşir. Kanama alanındaki kan, tıpkı deri altında oluşan bir morluğun zamanla rengini değiştirip kaybolması gibi, birkaç gün içinde koyu kırmızıdan sarımsı-yeşilimsi tonlara dönüşerek yavaş yavaş emilir.

Genel olarak, konjonktiva altı kanamanın 1-2 hafta içerisinde tamamen gerileyerek gözün normal görünümüne dönmesi beklenir. Bu süreçte gözde herhangi bir özel tedaviye gerek duyulmaz; yapay gözyaşı damlaları, gözde hafif bir kuruluk veya yabancı cisim hissi varsa rahatlatıcı olabilir, ancak bunun dışında bekleme ve gözlem yeterlidir.

Kanamanın görme keskinliğini etkilemiyor, ağrıya yol açmıyor ve zamanla küçülme eğilimi gösteriyor olması, durumun zararsız seyrettiğine dair güven verici işaretlerdir.

Konjonktiva altı kanama çoğu zaman herhangi bir belirgin neden olmadan, kişi uykudan uyandığında fark edilecek şekilde ortaya çıkabilir. Ancak bazı durum ve etkenler, konjonktiva damarlarının yırtılma riskini artırarak kanamaya zemin hazırlayabilir:

• Şiddetli öksürük nöbetleri
• Aşırı ıkınma (kabızlık, ağır kaldırma, doğum sırasında ıkınma gibi)
• Kan sulandırıcı ilaç kullanımı (aspirin, warfarin ve benzeri antikoagülan/antiagregan ilaçlar)
• Kontrolsüz veya yüksek seyreden tansiyon (hipertansiyon)
• Göze doğrudan veya dolaylı travma, sert ovuşturma
• Şiddetli hapşırma nöbetleri
• Gözün sert şekilde kaşınması veya ovuşturulması
• Kontakt lens takma/çıkarma sırasında gelişen küçük travmalar
• Göz ameliyatları sonrası geçici olarak görülebilen kanamalar
• Bazı kanama pıhtılaşma bozuklukları (nadir görülür)

Birçok olguda ise altta yatan belirgin bir neden saptanamaz; bu durum 'idiyopatik' konjonktiva altı kanama olarak adlandırılır ve yine büyük oranda zararsız seyreder.

Konjonktiva altı kanamanın çoğu olgusu zararsız olsa da, bazı durumlarda altta yatan bir sağlık sorununun araştırılması veya göz hekimi tarafından daha ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekebilir.

• Kanamanın sık aralıklarla tekrarlaması (özellikle aynı gözde veya her iki gözde dönüşümlü olarak)
• Belirgin bir travma öyküsünün eşlik etmesi
• Kanamaya görme kaybı veya belirgin bulanıklığın eşlik etmesi
• Kanamaya orta-şiddetli göz ağrısının eşlik etmesi
• Kanamanın 2-3 haftadan uzun sürmesi veya giderek büyümesi
• Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde sık tekrarlayan kanamalar
• Vücudun başka bölgelerinde de açıklanamayan morarma veya kanama eğiliminin fark edilmesi

Travma sonrası gelişen kanamalarda, gözün diğer yapılarının (kornea, ön kamara, göz içi basıncı) da etkilenmiş olabileceği göz önünde bulundurularak ayrıntılı bir göz muayenesi yapılması önemlidir. Bu tür değerlendirmelerde gerektiğinde OPTOVUE OCT gibi görüntüleme sistemlerinden faydalanılarak gözün daha derin yapıları da incelenebilir.