Hastalarıma Özel — Hasta Rehberi

Göz ameliyatı sonrası veya uzun süreli tedavi sürecinde bazı bulgular normal iyileşmenin bir parçasıdır, bazıları ise hekim değerlendirmesi gerektiren acil durumlardır. Aşağıdaki tablo, hangi bulguların beklenen ve hangilerinin acil olduğunu ayırt etmenize yardımcı olmak için hazırlanmıştır.

Şüpheye düştüğünüz her durumda beklemek yerine kliniği aramanız önerilir. Erken müdahale, olası komplikasyonların önlenmesinde belirleyici olabilir.

Göz damlaları, hem kronik göz hastalıklarının tedavisinde hem de ameliyat sonrası iyileşme sürecinde tedavinin en önemli parçasıdır. Damlanın etkinliği büyük ölçüde doğru teknikle uygulanmasına bağlıdır. Yanlış uygulama hem ilacın etkisini azaltabilir hem de istenmeyen yan etkilere yol açabilir.

Damla damlatma tekniği — adım adım

1. Damlayı uygulamadan önce ellerinizi su ve sabunla iyice yıkayın.
2. Şişe ucunu kontrol edin; çatlak, kirlenme veya renk değişikliği varsa kullanmayın.
3. Başınızı geriye doğru eğin veya sırt üstü uzanın.
4. İşaret parmağınızla alt göz kapağını hafifçe aşağı çekerek bir cep oluşturun.
5. Şişeyi göze yaklaştırıp konjonktival cebe (alt kapak ile göz arasındaki boşluğa) bir damla bırakın.
6. Şişe ucunun göze, kirpiklere veya cilde değmemesine dikkat edin; bu durum kontaminasyona yol açabilir.
7. Damladan sonra gözünüzü 1-2 dakika kapalı tutun, sıkıca kapatmayın.
8. Gözün iç köşesinde bulunan punktum bölgesine parmağınızla 1-2 dakika hafifçe bastırın; bu, ilacın burun-boğaz yoluyla sistemik emilimini azaltmaya yardımcı olur.

Birden fazla göz damlası kullanıyorsanız, damlalar arasında en az 5 dakika beklemeniz gerekir. Bu süre, bir damlanın diğerini gözden yıkayarak etkisini azaltmasını önler. Reçetenizde jel veya pomad formunda bir ilaç varsa, bu her zaman en sona bırakılmalıdır; çünkü jel/pomad kıvamı diğer damlaların göz yüzeyine nüfuz etmesini engelleyebilir.

Saklama koşulları

• Bazı damlalar oda sıcaklığında, bazıları ise buzdolabında saklanmalıdır; ilacın prospektüsünü veya eczacınızın yönergesini takip edin.
• Damla şişelerini doğrudan güneş ışığından ve ısı kaynaklarından uzak tutun.
• Açılmış bir şişenin kullanım süresi genellikle sınırlıdır (çoğunlukla 4 hafta); bu süre sonunda kullanılmamış olsa dahi şişeyi yenileyin.
• Tek kullanımlık flakonlar (koruyucu içermeyen damlalar) açıldıktan sonra tek seferde kullanılıp atılmalıdır; tekrar kullanılmamalıdır.

Kontakt lens kullananlar için not

Koruyucu madde içeren göz damlaları kullanıyorsanız, damlayı uyguladıktan sonra kontakt lensinizi takmadan önce en az 15 dakika beklemeniz önerilir. Koruyucu maddeler yumuşak lenslerde birikerek göz yüzeyinde tahrişe yol açabilir. Ameliyat sonrası dönemde lens kullanımı konusunda hekiminizin önerisine uyun.

Damla kaçırıldığında ne yapılmalı

Bir dozu unuttuysanız, hatırladığınız anda uygulayın. Ancak bir sonraki doz zamanı yaklaşmışsa, kaçırılan dozu atlayıp normal programınıza devam edin; iki dozu birden veya art arda uygulayarak telafi etmeye çalışmayın. Sık sık doz atlıyorsanız hatırlatıcı alarm kurmak veya damla takip çizelgesi kullanmak faydalı olabilir.

Çocuklarda ve bebeklerde damla uygulama

Çocuklarda göz damlası uygulaması genellikle daha zordur; çocuğun başını sabit tutmak için bir yetişkinin yardımına ihtiyaç duyulabilir. Çocuğu sırt üstü yatırıp gözlerini kapatmasını isteyebilir, damlayı kapalı göz kapağının iç köşesine bırakabilirsiniz; göz açıldığında damla doğal olarak göze yayılır. Bebeklerde ise kundaklama veya sıkıca sarılma, hareketi kısıtlayarak uygulamayı kolaylaştırabilir. Zorluk yaşıyorsanız hekiminizden uygulama konusunda ek bilgi isteyin.

Ameliyat öncesi hazırlık süreci, hem güvenli bir operasyon hem de sorunsuz bir iyileşme için önemlidir. Aşağıdaki kontrol listesi, ameliyat öncesinde dikkat edilmesi gereken temel noktaları özetler.

• Kullandığınız tüm ilaçları bildirin

  Reçeteli, reçetesiz, bitkisel takviyeler dahil tüm ilaçları hekiminize bildirin.

• Kan sulandırıcılar

  Aspirin, warfarin gibi kan sulandırıcı ilaçları hekiminize danışmadan kendi başınıza KESMEYİN.

• Prostat ilaçları

  Alfa-bloker grubu ilaçlar (örn. tamsulosin) kullanıyorsanız mutlaka bildirin.

• Kan şekeri ve tansiyon

  Ameliyat öncesinde kan şekeri ve tansiyonunuzun kontrol altında olduğundan emin olun.

• Aç/tok durumu

  Ameliyat günü aç mı tok mu gelmeniz gerektiği konusunda hekiminizin talimatına uyun.

• Refakatçi

  Ameliyat günü sizi eve götürebilecek bir refakatçi ile gelin.

• Makyaj ve aksesuar

  Ameliyat günü makyaj, oje, takı ve parfüm kullanmayın.

• Başlanan damlalar

  Hekiminizin önerdiği ameliyat öncesi damlaları belirtilen program doğrultusunda kullanın.

• Giysi ve gözlük

  Rahat, önden açılan bir kıyafet tercih edin; varsa gözlüğünüzü yanınızda getirin.

Prostat büyümesi nedeniyle alfa-bloker grubu ilaç (örneğin tamsulosin) kullanan erkek hastaların bu bilgiyi mutlaka hekimleriyle paylaşması gerekir. Bu ilaçlar, ameliyat sırasında iris dokusunun beklenenden gevşek davranmasına yol açabilen intraoperatif floppy iris sendromu ile ilişkilendirilmiştir. Hekiminiz bu bilgiyi önceden bilirse ameliyat planlamasını buna göre yapabilir.

Ameliyat günü zaman planı

1. Ameliyattan önce

   Hastaneye/kliniğe geliş

   Belirtilen saatte gelin, gerekli ölçüm ve kontroller tekrarlanabilir.

2. Hazırlık

   Damla ve hazırlık

   Göz bebeğini genişleten ve anestezi sağlayan damlalar uygulanır.

3. Ameliyat

   İşlem süresi

   Ameliyat genellikle kısa sürer; ekip tüm süreç boyunca sizinle iletişim halindedir.

4. Sonrasında

   Kısa gözlem ve çıkış

   İşlem sonrası kısa bir gözlem süresinin ardından refakatçinizle eve dönebilirsiniz.

Ameliyat sonrası dönemde hekiminizin belirlediği damla programına eksiksiz uymak, iyileşmenin sağlıklı ilerlemesi için önemlidir. Damlalar genellikle zamanla azaltılarak kesilir; hekiminizin önerisi olmadan programı kendi kararınızla değiştirmeyin veya erken sonlandırmayın.

• Hekiminizin önerdiği koruyucu gözlüğü gündüz, gece siperliğini ise uyurken kullanın.
• Gözünüzü ovmayın, üzerine baskı uygulamayın.
• İlk günlerde batma, hafif kızarıklık, sulanma, ışık hassasiyeti ve kum hissi gibi bulgular beklenen iyileşme sürecinin bir parçasıdır.

Kaçınılması gerekenler

• Tozlu ve kirli ortamlardan uzak durun.
• Gözünüze kirli su temas ettirmeyin.
• Ağır kaldırma ve öne eğilmeyi gerektiren hareketlerden kaçının.
• Havuz, deniz ve hamam gibi ortamları hekiminizin belirttiği süre boyunca ertelenin.
• Göz makyajı kullanımını hekiminizin onayına kadar erteleyin.

Banyo yaparken ve saç yıkarken gözünüze su ve şampuan kaçmamasına özen gösterin; başınızı geriye eğerek yıkanmak faydalı olabilir. Araç kullanma ve işe dönüş süresi kişiye ve ameliyat türüne göre değişir; hekiminiz görme keskinliğinizi değerlendirdikten sonra size özel bir zamanlama önerecektir.

Kontrol randevuları takvimi

1. 1. gün

   İlk kontrol

   Ameliyat sonrası ilk gün gözün genel durumu değerlendirilir.

2. 1. hafta

   Erken iyileşme kontrolü

   İyileşme süreci ve damla uyumu gözden geçirilir.

3. 1. ay

   Stabilizasyon kontrolü

   Görme keskinliği ve göz yüzeyi durumu değerlendirilir, gerekirse damla programı düzenlenir.

Bu sayfa yazdırılabilir şekilde tasarlanmıştır. Tarayıcınızın yazdırma seçeneğini kullanarak bir çıktı alabilir ve evde, göz düzeyinde görebileceğiniz bir yere asabilirsiniz. Damla kullanım saatlerinizi ve hangi damlayı hangi göze uyguladığınızı bu çıktının kenarına not almanız, özellikle birden fazla damla kullanıyorsanız karışıklığı önlemeye yardımcı olur. Kontrol randevu tarihlerinizi de aynı sayfaya eklemeniz önerilir.