Göz İçi İğne (İntravitreal Enjeksiyon)

İntravitreal enjeksiyon, retina ve maküla katmanlarını etkileyen, damarsal kaynaklı sıvı sızıntısı veya anormal damar oluşumuyla seyreden bir grup hastalıkta tercih edilir. Bu hastalıkların ortak noktası, retinada biriken sıvının veya anormal damarların görme keskinliğini tehdit etmesidir; göz içine doğrudan verilen ilaç, sistemik tedavilere kıyasla çok daha yüksek dokuya ulaşan ilaç yoğunluğu sağlar.

• Yaşa bağlı maküla dejenerasyonunun (YBMD) yaş (neovasküler) tipi: Retina altında anormal damar ağının (koroidal neovaskülarizasyon) oluştuğu, tedavisiz bırakıldığında hızla görme kaybına yol açabilen form.
• Diyabetik maküla ödemi: Uzun süreli diyabetin retina damarlarında yarattığı geçirgenlik artışına bağlı olarak maküla bölgesinde sıvı birikimi.
• Retina ven tıkanıklığı: Retinayı besleyen venöz damarların dallarında veya ana gövdesinde tıkanma sonucu gelişen ödem ve kanama tablosu.
• Miyopik koroidal neovaskülarizasyon ve bazı seçilmiş üveit veya damar hastalığı kaynaklı maküla ödemi olguları.

Kullanılan ilaçlar başlıca anti-VEGF (vasküler endotelyal büyüme faktörü karşıtı) ajanlar ile bazı olgularda kortikosteroid içerikli implantlardır. Hangi ilacın seçileceği, hastalığın tipi, evresi ve hastanın önceki tedavi yanıtına göre belirlenir.

İntravitreal enjeksiyon, göz içine doğrudan girildiği için enfeksiyon riskini en aza indirecek şekilde, ameliyathaneye benzer sterilite standartlarında uygulanır. Aşağıdaki basamaklar, işlemin genel akışını özetlemektedir.

1. 1

   Muayene ve Görüntüleme

   Enjeksiyon öncesinde OPTOVUE OCT ile maküla kesitleri değerlendirilir, gerekirse fundus fotoğrafı ile mevcut durum belgelenir ve enjeksiyon kararı bu bulgular ışığında verilir.

2. 2

   Damla Anestezisi

   Göz yüzeyine birkaç kez uygulanan anestezik damla ile korneal ve konjonktival his büyük ölçüde ortadan kaldırılır.

3. 3

   Antiseptik Hazırlık

   Göz kapağı çevresi ve göz yüzeyi povidon-iyot bazlı antiseptik solüsyonla temizlenir; bu adım enfeksiyon riskini azaltan en kritik basamaklardan biridir.

4. 4

   Steril Örtü ve Kapak Ayırıcı

   Steril alan oluşturmak için göz çevresine örtü serilir, kirpiklerin temas etmesini önlemek amacıyla kapak ayırıcı (spekulum) yerleştirilir.

5. 5

   Enjeksiyon

   İnce uçlu bir iğne ile, göz duvarında güvenli kabul edilen belirli bir mesafeden vitreus içine ilaç verilir. İşlemin kendisi genellikle birkaç saniye sürer.

6. 6

   Kontrol ve Bilgilendirme

   İşlem sonrasında göz içi basıncı ve görme algısı kontrol edilir, hastaya evde dikkat edilmesi gereken bulgular anlatılır.

Bu soru hastalar tarafından en sık sorulan sorulardan biridir ve dürüst bir yanıt vermek gerekir: işlem sırasında göz yüzeyi damla anestezisiyle uyuşturulduğu için keskin bir ağrı beklenmez, ancak tamamen his kaybı da söz konusu değildir. Çoğu hasta iğnenin göze temas ettiği anda kısa süreli bir baskı veya dokunma hissi tarif eder; bu his birkaç saniye içinde geçer.

İşlem sonrasındaki saatlerde gözde hafif batma, kum kaçmış hissi veya yüzeysel tahriş hissi normal kabul edilir ve genellikle bir gün içinde azalarak kaybolur. Anesteziye bağlı his kaybı çözüldükçe bu tür hafif rahatsızlıkların artması beklenen bir seyirdir; asıl önemli olan, aşağıda anlatılan alarm bulgularının ayırt edilebilmesidir.

İşlem sonrasında bazı bulgular beklenen, geçici seyirli bulgulardır; bazıları ise acil değerlendirme gerektiren uyarı işaretleridir. Bu ikisini ayırt edebilmek hasta güvenliği açısından önemlidir.

İntravitreal enjeksiyonlarda kullanılan ilaçların göz içindeki etkin konsantrasyonu zamanla azalır; bu nedenle tek bir enjeksiyon çoğu hastalıkta kalıcı bir çözüm sağlamaz. Yaş tip YBMD ve diyabetik maküla ödemi gibi kronik seyirli hastalıklarda, hastalığın aktivitesini baskı altında tutabilmek için ilacın düzenli aralıklarla tekrarlanması gerekir.

Tedavi planı genellikle başlangıçta birbirine yakın aralıklarla verilen bir yükleme dozu serisi ile başlar, ardından OPTOVUE OCT ile yapılan düzenli kontrollerde hastalığın aktivitesine göre enjeksiyon aralıkları hastaya özel olarak ayarlanır. Enjeksiyonların erken kesilmesi veya kontrol randevularının aksatılması, hastalığın yeniden alevlenmesine ve görme kaybının ilerlemesine yol açabilir; bu nedenle takip planına uyum tedavi başarısında belirleyici bir unsurdur.