Kornea Çizikleri ve Sıyrıkları

Kornea, en dışta epitel tabakası olmak üzere birkaç katmandan oluşan, gözün saydam ve son derece hassas ön yüzeyidir. Epitel tabakası, hem gözü dış etkenlerden koruyan bir bariyer görevi görür hem de görüntünün net oluşabilmesi için gerekli düzgün optik yüzeyi sağlar.

Bu tabakanın mekanik bir etkiyle çizilmesi veya küçük bir parçasının soyulması, kornea epitel defekti olarak adlandırılır. Epitel altındaki sinir uçlarının yoğunluğu nedeniyle küçük bir defekt bile oldukça belirgin bir ağrı ve rahatsızlık hissi yaratabilir.

• Parmak, tırnak, kirpik veya kâğıt kenarı gibi cisimlerle göze kazara temas
• Göz içine kaçan yabancı cisimler (toz, kum, metal parçacığı, ağaç dalı gibi)
• Kontakt lens takma-çıkarma sırasında oluşan mekanik hasar veya lensin uzun süre takılı bırakılması
• Spor, ev işleri veya iş kazaları sırasında göze gelen darbe veya sürtünme
• Göz kuruluğu zemininde, gözün doğal koruyucu gözyaşı tabakasının yetersizliği nedeniyle küçük travmalara karşı artmış duyarlılık
• Çocuklarda oyun sırasında tırnak veya oyuncaklarla oluşan kazara temaslar

Kornea epitel defekti genellikle ani ve belirgin şikayetlerle kendini gösterir; bu belirtilerin şiddeti defektin büyüklüğüne ve yerleşim yerine göre değişebilir.

• Ani başlayan, batma hissi şeklinde göz ağrısı
• Gözde yabancı cisim varmış hissi
• Belirgin sulanma ve refleks kapanma
• Işığa karşı artmış hassasiyet (fotofobi)
• Göz kapaklarını açmakta zorlanma
• Göz akında kızarıklık
• Defekt görme eksenine denk geliyorsa geçici bulanık görme

Kornea çiziği veya sıyrığı şüphesinde yapılan bazı hatalı davranışlar, iyileşme sürecini geciktirebilir ve komplikasyon riskini artırabilir.

Bunların yerine, göz kapatılmadan (aksi hekim tarafından önerilmedikçe) mümkün olan en kısa sürede göz hekimine başvurulması, uygun tanı ve tedavinin zamanında başlanabilmesi açısından önemlidir.

Kornea epitel defektinin tedavisi, defektin boyutuna, olası eşlik eden yabancı cismin varlığına ve enfeksiyon riskine göre planlanır. Muayenede genellikle biyomikroskopi ile boyanma testi (floresein boyası) kullanılarak defektin sınırları netleştirilir.

• Göz içindeki yabancı cismin varsa güvenli şekilde uzaklaştırılması
• Enfeksiyonu önlemek amacıyla antibiyotikli göz damlası veya merhem reçete edilmesi
• Ağrıyı azaltmak amacıyla hekim tarafından uygun görülen destekleyici tedaviler
• Bazı olgularda iyileşmeyi desteklemek için özel kontakt lens (bandaj lens) kullanımı
• Belirli aralıklarla kontrol muayenesi ile iyileşmenin takip edilmesi

Kornea epitel tabakasının kendini yenileme kapasitesi oldukça yüksektir; küçük ve yüzeyel defektler genellikle 24-72 saat içinde belirgin şekilde iyileşme gösterir. Ancak iyileşme süresi defektin büyüklüğüne, derinliğine ve kişinin göz yüzeyi sağlığına göre değişebilir.

Bazı hastalarda, geçirilmiş bir kornea sıyrığının ardından epitel tabakası ile altındaki doku arasındaki yapışma tam olarak sağlıklı bir şekilde oluşmayabilir. Bu durumda, özellikle sabah uyanırken göz kapağının epitele yapışıp ani hareketle epiteli tekrar koparması sonucu, benzer ağrı ve batma atakları tekrar tekrar yaşanabilir. Bu tabloya tekrarlayan erozyon sendromu (rekürren erozyon sendromu) adı verilir.

Tekrarlayan erozyon sendromu, ilk travmadan aylar hatta yıllar sonra bile ortaya çıkabilir ve tedavisi tek başlarına geçirilen basit bir sıyrıktan farklı, daha uzun soluklu bir yaklaşım gerektirebilir. Yapay gözyaşı ve göz yüzeyini nemli tutan merhemlerin düzenli kullanımı, gerektiğinde bandaj lens uygulaması veya ileri olgularda epitel yüzeyini düzenlemeye yönelik özel tedaviler bu sendromun yönetiminde başvurulan yöntemler arasındadır.

Geçirilmiş bir kornea sıyrığının ardından benzer şikayetlerin tekrarladığını fark eden hastaların, bu durumu göz hekimiyle paylaşması ve tekrarlayan erozyon sendromu açısından değerlendirilmesi önerilir.